Portraits of trees.Notes on history.

An ongoing series of photographs of trees planted in Greek settlements founded in the aftermath of the population exchange in 1923. The photos are accompanied by autobiographical elements of the people who planted them along with the tree names in Greek, Turkish and English narrating the process of the settlements and often revealing the merging of the public and private space of the communities.


Πορτοκαλιά / Orange tree / Portakal ağacı
Ηρώδου Αττικού 27 / Irodou Attikou 27, Νέα Ιωνία / Nea Ionia, τ.κ / pc. 142 31
Χαράλαμπος Ηλιάδης/ Charalampos Eliadis, Προκόπι, Μικρά Ασία / Prokopi, Minor Asia

Πιθανόν φυτεύτηκε από τον Χαράλαμπο Ηλιάδη, το προπαπού μου, στην αυλή μαζί με μία μανταρινιά, μία λεμονιά, μία πασχαλιά, τέσσερις ροδιές,μια κληματαρια, μια αχλαδια μαζί με διάφορα λουλούδια και βότανα. Ο Χαράλαμπος Ηλιάδης ήταν μεγαλο έμπορος υφασμάτων στη Μικρά Ασία και ποιμένας της Ευαγγελικής εκκλησίας. Με κριτήριο τη θρησκεία του δεν δικαιούται περιουσία στην Ελλάδα. Οι προϋποθέσεις της συνθήκη της Λωζάνης ως προς την ανταλλαγή των πληθυσμών αφορούν τους Μουσουλμάνους Τούρκους και τους Ορθόδοξους Έλληνες. Μένει στη Νέα Ιωνία όπου και ιδρύει την τουρκόφωνη Ευαγγελική Εκκλησία της Νέας Ιωνίας.H πορτοκαλιά με συντροφεύει σε όλη μου τη ζωη όντας το πρώτο πράγμα που βλέπω το πρωί, μέσα από το πέρασμα των εποχών. Την παρατηρώ πολλά χρόνια, τις εποχές της, το πως παραμένει και καρποφορεί. 

Possibly planned by Charalambo Eliadi, my great grandfather, in the same garden he planned a mandarin tree, a lemon tree, four pomegranate trees, a pear tree along with other herbs and flowers. Charalambos Eliadis was a textile merchant in Minor Asia and the priest in the Evangelical church. Due to his belief he wasn’t entitled to property upon his arrival in Greece. The laws of the treaty of Lausanne are referring to Muslims Turks and Orthodox Greeks. He stayed in Nea Ionia where he founded the Turkish speaking evangelical church of Nea ionia. This orange tree has accompanied me all my life through the season, as it is the first thing I see in the morning. I observe for many years its seasons, and its fruit. 

Ευκαλυπτος / Eucalyptus / Okaliptüs
Λεωφόρος Ηρακλείου 187 / Irakliou Avenue 187, Νέα Ιωνία / Nea Ionia, τ.κ / pc. 142 31

Οι ευκάλυπτοι φυτευτηκαν από τους πρόσφυγες από την Μικρά Ασία κατά μήκος των παραποτάμων για την καταπολέμηση των κουνουπιων στην περιοχή της Νέα Ιωνίας και της Νέα Φιλαδέλφειας και ίσως και σε άλλες περιοχές της Ελλάδος.

The Eucalyptus trees were planted by the prosfiges (refugees) form Minor Asia along the riverside because of the intense problem with mosquitos in areas like Nea Ionia, Nea Filadelfia and perhaps in other areas as well in Greece. 

Κουμ κουάτ / Kumquats / Kamkat
Μενεμένης 18 / Menemenis 18, Νέα Ιωνία / Nea Ionia, τ.κ / pc. 142 31

To Κουμ Κουάτ δέντρο στη Μενεμένης 18 στη Νέα Ιωνία, δεν έχω καταφέρει να βρω ποιος το φύτεψε, αλλά είναι το μοναδικό σε όλη τη περιοχή από όσο γνωρίζω, πιστεύω ότι ίσως είναι ανάλογο με τις ελιες, ότι φυτευτικε ως ωφέλιμο από τον ιδιοκτήτη του σπιτιού. 

The Kumquat tree in Menemenis 18, Nea Ionia, is unique in the area to my knowledge, I haven’t managed to find out who planted it. I believe that could be planted to be useful like the olive trees in the story which follows from the owner of the house. 

Κήπος / Garden / Bahçe
Μιλτιαδου 28 / Miltiadou 28, Νέα Ιωνία / Nea Ionia, τ.κ / pc. 142 31
Αρχοντία Ταπόλη/ Archodia Tapoli, Σμύρνη, Μικρά Ασία / Smyrna, Minor Asia

Συναντώ τυχαία την κα Αρχοντιά στην αυλή της ενώ φωτογραφίζω τα δέντρα από το πεζοδρόμιο. Τα δέντρα φυτεύτηκαν από τον συζηγο της πριν σαράντα ή πενήντα χρόνια. Η μητέρα της έφτασε στην Ελλάδα στη διάρκεια της ανταλλαγής με τους γείτονες της. Η μητέρα της μητέρας της έπρεπε να μείνει πίσω γιατί δεν υπήρχε αρκετός χώρος στη βάρκα, τελευταία στιγμή πέταξε το παιδι στη βάρκα στους γείτονες – μου εξηγεί- εκείνη έμεινε πίσω στη πόλη που καίγονταν. Δεν έμαθαν ποτέ τίποτα για τη μητέρα της (τη γιαγιά τη της κας Αρχοντίας). Η μητέρα της πάντα θλιμμένη μου εξηγεί όταν μας έλεγε την ιστορία ότι την πέταξε στη βάρκα για να σωθεί και εκείνη έμεινε πίσω. Αυτη ειναι η ζωη μου εξηγεί. 

I meet Mrs Archontia by accident in her garden as I take photographs of it from the pavement. The trees were planned by her husband forty or fifty years ago. Her mother arrives in Greece with her neighbors during the exchange of populations. Her mother had to stay back because there was no space in the boats. At the last minute she threw the girl in the boat to her neighbors – she explained to me- she stayed back in a burning city. They never learned what happened to her mother (the grandmother of Mrs Archontia). Her mum was always sad, she explains when she was telling the story of her mum, how she threw her on the boat to save her. But this is life she explains to me. 

Μουριά (Συκαμιά) / Mulberry / Dut (Morus Nigra)
Ευαγγελικής Σχολής 12 / Evagelikis Sxolis 12, Νέα Ιωνία / Nea Ionia, τ.κ / pc. 142 31
Μερτζετάκης Τσωρτσης / Mertzetakis Tsortsis, Αρμουκλή, Νικομήδεια, Μικρά Ασία / Armoukli, Nikomedia, Minor Asia

Όταν έρχονται στην Ελλάδα το 1923, είναι αξιοπερίεργο ότι δεδομένα σαν τα σημεία του χάρτη και οι ημερομηνίες είναι πάντα θωλές στις αφηγήσεις. Σαν να μην γνωρίζουν ακριβώς ο σημείο, το όνομα, τη μέρα, σαν να μην έχει σημασία. Η τέχνη που γνωρίζει είναι η εκτροφή μεταξοσκώληκων. Ξεκινώντας από όσα γνωρίζει, φυτευει τη μουριά που τώρα είναι τουλάχιστον 100 ετών. Σημερα το δέντρο βρίσκεται μέσα στην αυλή του τότε σπιτιού που σήμερα είναι και το ανθοπωλειο της της κόρης του, της κας Καίτης με την οποία και μίλησα. Η Νέα Ιωνία είχε πολλές μουριές φυτεμένες στα πεζοδρόμια για το λόγο αυτό. Ίσως τις φύτεψε ο κόσμος ή ο δήμος’, μου εξηγεί. Τα περισσότερα από αυτά δέντρα αυτά ‘έχουν κοπεί και αντικατασταθεί από νεραντζιές. 

When they come to Greece in 1923, what amazes me in the stories is that dates and landmarks on the map are always blurred. Like if they don’t know exactly the place, the name, the date, like if it is not of importance.The craft that he knows is to grow silkworms. Starting from what he knows he plants the Mulberry tree that now is at least a hundred years old. Today the Mulberry tree is in the garden of what was their house and today is the flower shop of his daughter, with whom I talked with. Nea Ionia had a lot of mulberry trees because of that plant in the pavement, maybe from the people, maybe from the municipality, i don’t know’, she says. Most of these trees have been replaced today with bitter orange trees from the municipality. 

Ελιά / Olive tree / Zeytin ağacı (Oleaceae)
Ευαγγελικής Σχολής 12 / Evagelikis Sxolis 12, Νέα Ιωνία / Nea Ionia, τ.κ / pc. 142 31Μερτζετάκης Τσωρτσης / Mertzetakis Tsortsis, Αρμουκλή, Νικομήδεια, Μικρά Ασία / Armoukli, Nikomedia, Minor Asia

“Όταν ο δήμος φυτεύει νεραντζιές, ο πατέρας μου ζητά να φυτέψει μία ελιά στο πεζοδρόμιο του για να είναι ωφέλιμη και ίσως κάποιος την μαζέψει, ο ίδιος είναι λογιστής, ποτέ του δεν την μάζεψε, δεν ασχολήθηκε με τα φυτά.’

“When the municipality decided to plant bitter orange trees my father asked to plant an olive tree, so it is useful. He never collected the olives himself; he was an accountant but maybe someone wanted to collect them.”

Μουσμουλιά/ Loquat / Yenidünya
Σόλωνος 14 / Solonos 14, Νέα Ιωνία / Nea Ionia, τ.κ / pc. 142 31

Δεν καταφέρνω να βρω ποιος φύτεψε τη συγκεκριμένη μουσμουλιά, αν και κλαδεμένη φτάνει τουλάχιστον στον τρίτο όφορο. Η πολυκατοικία από πίσω φαίνεται να είναι μετεπειτα κατασκευή ίσως της δεκαετίας του 80. Με όλους όσους συζητώ στα μπαλκόνια μου λένε ότι ήταν από πάντα εκεί, κανείς δεν γνωρίζει ποιος τη φύτεψε. Η μεγάλη λευκή πολυκατοικία φαίνεται να είναι αποτέλεσμα της αντιπαροχής. Εγώ τη θυμάμαι τουλάχιστον 43 χρόνια τώρα. Υποθέτω χωρίς να γνωρίζω ότι ίσως κάποτε να ήταν μέρος μιας αυλής. 

I never managed to find who planted the loquat tree, even though it has been cut out many times before, she reaches almost to the third floor. The building behind the tree looks like it was builded after, maybe in the 80s. With all the people in the balconies with whom I talk they say that it was always there nobody knows who planted it. I remember it for at least 43 years. The big white building seems to be in the time of ‘antiparochis’, they would give the land and their howse to a house contractor and then they would get some apartments from the building. I assume that probably the tree is where the garden of the house was. 

Αμυγδαλιά / Almond tree / Badem ağacı
Ρήγα Φεραίου / Riga Fereou , Βασιλικά Σαλαμίνας / Vasilika Salaminas
Ηλίας Ηλιάδης / Εliadis Ilias, Προκόπι, Μικρά Ασία / Prokopi, Minor Asia

Ο παππούς μου, καταφθάνει στην Ελλάδα 10 ετών, αφού παντρεύτηκε την Σωφρονία Ηλιάδη, φτιάχνουν ένα εξοχικό σπίτι στα Βασιλικά της Σαλαμίνας όπου και φυτεύει την αμυγδαλιά. Την άνοιξη ο πινακας του Vincent van Gogh ζωντανεύει στο παράθυρό μου. Οκτώ ροδιές περιτριγυρίζουν το οικόπεδο, μία μουσμουλιά, μία μουριά, μία αχλαδιά, μία λεμονιά, μία ελιά, ένα αμπέλι και διάφορα λουλούδια φυτεύονται στο μικρό κήπο. Γύρω γύρω μονό πεύκα, ελαιόδεντρα και η θάλασσα σχεδόν στα πεντακοσια μέτρα.My grandpa arrived in Greece when he was 10, after he married Sofronia Hliadi, they built a country house at the Vasilika of Salaminas where he plants the almond tree. In spring Van Gogh’s painting comes to life from my window. Eight pomegranate trees are planted around the plot, one loquat tree, a pear tree, a lemon tree, vineyard and flowers are planted in the small garden. Around it only pine trees, olive trees and the sea are five hundred meters more or less.

Filed under